AIDS

Μάστιγα της εποχής: Ο ιός του AIDS

 Το AIDS είναι μία από τις πιο φονικές επιδημίες στην παγκόσμια ιστορία, καθώς περίπου 25.000.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και 33.000.000 είναι φορείς του ιού HIV. Το μήνυμα στην εν λόγω περίπτωση είναι ότι το συχνό τεστ, η έγκυρη και γρήγορη θεραπεία και η πρόληψη-προφύλαξη μπορούν να δώσουν τέλος στον ιό του HIV αλλά και η σωστή πληροφόρηση καταπολεμά το κοινωνικό στίγμα των ανθρώπων που πάσχουν από τον ιό. Παγκόσμια ημέρα μάλιστα κατά του ιού έχει καθιερωθεί η 1η Δεκεμβρίου. Τι ακριβώς όμως είναι ο ιός του AIDS, ποια τα συμπτώματα και ποια η ορθή πρόληψη έναντι του ιού;

 Καταρχήν, να τονιστεί πως οι δύο όροι HIV και AIDS μπορεί να συγχέονται πολλές φορές αλλά περιγράφουν την ίδια ακριβώς νόσο. Η διαφορά έγκειται στο γεγονός πως το AIDS αποτελεί μία προχωρημένη HIV νόσος και τα άτομα που πάσχουν από AIDS έχουν ένα ανοσοποιητικό σύστημα τόσο αποδυναμωμένο από τη δράση του HIV που συνήθως αρρωσταίνουν από μία ή περισσότερες καιροσκοπικές λοιμώξεις όπως πνευμονία ή Σάρκωμα Καπόζι, απώλειες βάρους, βλάβες στη μνήμη, ή διάφορους καρκίνους. Ο ιός HIV σημαίνει Human Immunodeficiency Virus δηλαδή Ιός της Ανθρώπινης Ανοσοανεπάρκειας και AIDS σημαίνει Acquired Immune Deficiency Syndrome δηλαδήΣύνδρομο της Επίκτητης Ανοσοανεπάρκειας και προκαλείται από τον προαναφερόμενο HIV.

 Ο συγκεκριμένος ιός είναι ρετροϊός δηλαδή έχει γενετικό υλικό RNA το οποίο με τη δράση ενός ενζύμου που λέγεταιαντίστροφη μεταγραφάση μετατρέπεται σε DNA για να ενσωματωθεί στο γονιδίωμα του ανθρώπου. Το χαρακτηριστικό του ιού HIV είναι το πολύ υψηλό ποσοστό μετάλλαξής του (γι’ αυτό και η αδυναμία αποτελεσματικής και έγκαιρης θεραπείας), ο γρήγορος ρυθμός αναπαραγωγής του και το τεράστιο μέγεθος του πληθυσμού του. Το τελευταίο πρακτικά σημαίνει πως σε κάθε δεδομένη χρονική στιγμή, ένας άνθρωπος που έχει μολυνθεί με τον ιό HIV μεταφέρει δεκάδες εκατομμύρια λοιμογόνων παραγόντων του HIV με εκατομμύρια διαφορετικών τυχαίων μεταλλάξεών του. Η πολύ μεγάλη ικανότητα μετάλλαξης του HIV οφείλεται στο γεγονός ότι η αντίστροφη μεταγραφάση που μετατρέπει το RNA του ιού σε κυτταρικό DNA, είναι πολύ επιρρεπής στα λάθη κατά την αντιγραφή της, ξεφεύγουν δηλαδή αντιγραφικά λάθη όταν προστίθενται τα νουκλεοτίδια στη σειρά για να γίνει το DNA και προκύπτουν οι μεταλλάξεις.

 Όταν κάποιος μολύνεται από τον ιό ονομάζεται «HIV οροθετικός» και θα είναι για πάντα HIV οροθετικός. Με την πάροδο του χρόνου ο ιός εξαπλώνεται στο ανθρώπινο σώμα και μολύνει τα λευκά αιμοσφαίρια CD4+ λεμφοκύτταρα (ή «CD4+ Τ κύτταρα») και μπορεί να αφήσουν το σώμα ανίκανο να καταπολεμήσει κάποιες μολύνσεις και παθήσεις αλλά και καρκίνους. Χαρακτηριστικά, ένα άτομο υγιές έχει συνήθως από 600 έως 1200 CD4+ λεμφοκύτταρα. Όταν τα CD4+ λεμφοκύτταρα πέσουν κάτω από 200 ανά χιλιοστό του λίτρου στο αίμα, το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου αποδυναμώνεται σοβαρά και φτάνει στο στάδιο του πλήρους AIDS, ακόμα και αν δεν έχει αρρωστήσει από άλλες μολύνσεις. Με την έγκαιρη αντιρετροϊκή θεραπεία (ART) το σώμα του ανθρώπου μπορεί να παραμένει υγιές και να αντιμετωπίζει τις περισσότερες λοιμώξεις και παθήσεις.

AIDS 2

 Το AIDS παίρνει καιρό για να αναπτυχθεί από την στιγμή που το άτομο μολυνθεί με HIV  (συνήθως 2 έως 10 χρόνια ή και περισσότερο). Κάποιοι λίγοι άνθρωποι εντούτοις, περίπου το 5%, που έχουν μολυνθεί με τον ιό HIV δεν χρειάζεται να λάβουν αντιρετροϊκά φάρμακα και ούτε αναπτύσσουν ποτέ πλήρες AIDS, επειδή για κάποιο άγνωστο μέχρι στιγμής λόγο μπορούν να ελέγχουν την καταστροφική δράση του ιού HIV μόνο με τη βοήθεια του ανοσοποιητικού τους συστήματος. Αυτά τα HIV οροθετικά άτομα κατατάσσονται στην κατηγορία των λεγόμενων non-progressors. Όταν ένα άτομο διαγνωσθεί με AIDS, τότε θεωρείται ότι αυτό το άτομo έχει AIDS, ακόμα και αν τα CD4+ λεμφοκύτταρα του ανέβουν και πάλι ή αναρρώσει από την ασθένεια που καθόρισε ότι έχει AIDS.

 Όσον αφορά τα συμπτώματα του ιού, αξίζει να τονιστεί πως το ποσοστό του 87% των ανθρώπων που μολύνονται με τον ιό παρουσιάζουν αρκετά έντονα συμπτώματα ενώ άλλοι, πάλι, δεν παρουσιάζουν τίποτα απολύτως. τα συνηθέστερα συμπτώματα αποτελούν ο πυρετός, κούραση, αλλεργία, πονοκέφαλοι, πρησμένοι αδένες και πονόλαιμος. Τα εν λόγω συμπτώματα εκδηλώνονται από 2 έως 4 εβδομάδες μετά τη μόλυνση και η εν λόγω περίοδος ονομάζεταιπρωτολοίμωξη ή οξεία HIV λοίμωξη. Μάλιστα, τα συμπτώματα της πρωτολοίμωξης μπορεί να είναι παρεμφερή με τα αντίστοιχα άλλων σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων.

 Σχετικά με την αφετηρία του ιού, θα επισημανθεί πως το1981, οι πρώτες περιπτώσεις σοβαρής ανοσοποιητικής ανεπάρκειας διαγνώσθηκαν όταν κάποιοι νέοι άνδρες ανέπτυξαν ασυνήθιστες μολύνσεις και καρκίνους. Η νέα αυτή ασθένεια ονομάστηκε αργότερα «AIDS». Τότε κανείς δεν γνώριζε τι προκαλούσε αυτή την ασθένεια. ‘Εκτοτε, η επιστήμη απέδειξε ότι ο ιός της Ανθρώπινης Ανοσοανεπάρκειας (HIV) είναι η αιτία του AIDS. Το ξέρουμε αυτό διότι τα άτομα που μολύνθηκαν με τον ιό μπορεί να αναπτύξουν AIDS και τα φάρμακα που δρουν εναντίον του ιού μπορούν να αποτρέψουν την εκδήλωση της ασθένειας.Καθώς η μόλυνση με HIV προχωράει, αποδυναμώνει την ικανότητα του ανθρώπου να αντιμετωπίζει τις ασθένειες. Ο ιός με την επίθεσή του στο ανοσοποιητικό σύστημα αφήνει τους ανθρώπους περισσότερο εκτεθειμένους σε άλλες ασθένειες. Όταν ένας άνθρωπος με HIV μολυνθεί με μια από τις επιπρόσθετες ασθένειες, ή όταν το ανοσοποιητικό του σύστημα εξασθενίσει, τότε αυτός ο άνθρωπος έχει AIDS και ως συνέπεια είναι επιρρεπής ακόμη και σε κοινό κρυολόγημα. Ο ιός μεταδίδεται με τη σεξουαλική πράξη, με το αίμα, το μητρικό γάλα και κατά τον τοκετό από τη μητέρα-φορέα στο έμβρυο. Αντιθέτως, δεν μεταδίδεται με το σάλιο, τα δάκρυα, τις αγκαλιές, το φιλί, με χειραψία, μασάζ αλλά και με συγκατοίκηση με κάποιο οροθετικό άτομο.

 Επομένως, και λόγω του γεγονότος ότι δεν υπάρχουν συγκεκριμένα συμπτώματα που να σχετίζονται με την πρωτολοίμωξη, ο καλύτερος τρόπος διάγνωσης και ανίχνευσης της νόσου είναι το ειδικό τεστ αίματος 4ης γενιάς το οποίο ανιχνεύει σχεδόν στο 100% των περιπτώσεων, αντισώματα και αντιγόνο στον ιό HIV. Δυστυχώς το τεστ αποδίδει αποτελέσματα μόνο όταν το ανοσοποιητικό σύστημα του μολυσμένου ατόμου αναπτύξει αντισώματα ή αντιγόνο στον HIV. Κατά τη διάρκεια της περιόδου 14 ημερών περίπου που μεσολαβεί μεταξύ της μόλυνσης και της ανάπτυξης αντισωμάτων ή αντιγόνου, το τεστ βγαίνει αρνητικό.

 Τέλος, πρέπει να τονιστεί έντονα πως προς αποφυγή μόλυνσης αλλά και -κυρίως- μετάδοσης και εξάπλωσης του ιού, ενδείκνυται η σεξουαλική επαφή πάντοτε με προφυλάξεις και φυσικά η επαρκής ενημέρωση περί του ιού, της εξάπλωσης αυτού και η διενέργεια της ειδικής εξέτασης αίματος σε περίπτωση που ένα άτομο έχει αμφιβολίες και υποψίες! Είναι σημαντικό να ενημερωθεί ο κόσμος και μάλιστα πολλοί οργανισμοί συμβάλλουν σε αυτό, με την επαρκή πληροφόρηση που διαθέτουν. Εξάλλου, δεδομένου του ότι δεν υπάρχει ακόμη κάποια αποτελεσματική θεραπεία για την αντιμετώπιση και εξολόθρευση του ιού, θα πρέπει να κρατάμε στο νου μας τη φράση του Ιπποκράτη «το προλαμβάνειν μείζον εστί του θεραπεύειν»! 

Πάνος Καμηνάς

Iam secretly Clark Kent.