Αιτιολογική έκθεση του ν για το ασφαλιστικό άρθ. 39 «Εισφορές αυτοαπασχολουµένων και ελεύθερων επαγγελµατιών»

*γράφει ο Ευάγγελος Κ. Νασίου Δικηγόρος – διαμεσολαβητής

Παρατίθεται κατωτέρω το απόσπασμα της αιτιολογικής έκθεσης του ν για το ασφαλιστικό που αφορά  στις Εισφορές αυτοαπασχολουµένων και ελεύθερων επαγγελµατιών ( βλ  αιτιολογική έκθεση ασφαλιστικού, άρθρο 39, σελ 21 ως 23).

» Με το άρθρο 39 εισάγονται ενιαίοι κανόνες για τους α- σφαλισµένους που προέρχονται από τον Ο.Α.Ε.Ε. και το Ε.Τ.Α.Α. ως προς το ποσοστό της ασφαλιστικής εισφοράς για τον κλάδο κύριας σύνταξης, καθώς και ως προς τη βάση υπολογισµού της ως άνω εισφοράς. Κατ’ αρχήν ορίζεται ενιαίο ύψος ασφαλιστικών εισφορών που υπολογίζεται µε βάση το πραγµατικό εισόδηµα του ασφαλι- σµένου και καταργείται το προϊσχύσαν σύστηµα των ασφαλιστικών κλάσεων, κατηγοριών ή τεκµαρτών ποσών που αποτελούσε άδικη βάση υπολογισµού, καθώς δεν αντανακλούσε τις πραγµατικές οικονοµικές δυνατότητες του ασφαλισµένου. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, εξασφαλίζονται ενιαίοι και κανόνες για όλες τις κατηγορίες των ασφαλισµένων του Ε.Φ.Κ.Α. και τα βάρη κατανέµονται κατά δίκαιο τρόπο ανάλογα µε τις δυνάµεις του εκάστοτε ασφαλισµένου. Ε- πιπροσθέτως, µε δεδοµένο ότι, λόγω της οικονοµικής κρίσης που αντιµετωπίζει η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, ένας µεγάλος αριθµός επιστηµόνων, ιδίως νέων, έχει εγκαταλείψει τη χώρα, στρεφόµενος στην αγορά εργασίας άλλων χωρών, παρέχεται µία ευνοϊκότερη ασφαλιστική επιβάρυνση για συγκεκριµένες κατηγορίες νέων ασφαλισµένων, ώστε να δοθούν πρόσθετα κίνητρα παρα- µονής στην ελληνική αγορά εργασίας. Ειδικότερα, µε τις διατάξεις του παρόντος άρθρου κα- θορίζεται το ποσοστό της µηνιαίας ασφαλιστικής εισφοράς για τον κλάδο κύριας σύνταξης, που καταβάλλουν οι αυτοαπασχολούµενοι και ελεύθεροι επαγγελµατίες, παλαιοί και νέοι ασφαλισµένοι κατά τη διάκριση του ν. 2084/1992. Συγκεκριµένα ειδικά για τα πρόσωπα, παλαιούς και νέους ασφαλισµένους κατά τη διάκριση του ν. 2084/1992, τα οποία υπάγονται ή θα υπάγονταν, σύµφωνα µε τις γενικές ή ειδικές ή καταστατικές διατάξεις, όπως ίσχυαν ως την έναρξη ισχύος του παρόντος νόµου, στην ασφάλιση του Ε.Τ.Α.Α., καθώς και για τους οικονοµολόγους ασφαλισµένους στον Ο.Α.Ε.Ε., εγγεγραµµένους στο Οικονοµικό Επιµελητήριο, το ποσοστό της µηνιαίας ασφαλιστικής εισφοράς για τον κλάδο κύριας σύνταξης ανέρχεται µηνιαίως σε ποσοστό 14% για τα πρώτα δύο (2) έ- τη από την πρώτη τους υπαγωγή στην ασφάλιση, σε ποσοστό 17% για τα επόµενα τρία (3) έτη και σε ποσοστό 20% για το διάστηµα µετά το 5ο έτος της υπαγωγής τους στην ασφάλιση. Τα ως άνω ποσοστά υπολογίζονται επί του µηνιαίου εισοδήµατος, όπως αυτό καθορίζεται µε βάση το καθαρό φορολογητέο αποτέλεσµα από την άσκηση της δραστηριότητάς τους κατά το προηγούµενο φορολογικό έτος. Ως ετήσιο εισόδηµα των προσώπων που είναι µέλη προσωπικών εταιρειών νοείται, για την εφαρµογή του παρόντος, το πηλίκο της διαίρεσης του συνολικού µερίσµατος της εταιρίας δια του ποσοστού συµµετοχής εκάστοτε µέλους σε αυτή. Σε περίπτωση µηδενικού µερίσµατος τα µέλη των προσωπικών εταιριών καταβάλλουν εισφορές, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στην παράγραφο 3 του παρόντος. Επειδή ο Ε.Φ.Κ.Α. αποτελεί ενιαίο φορέα ασφαλισµένων, ευµενέστερη µεταχείριση σε µία κατηγορία ασφαλισµένων θα συνεπαγόταν µεταφορά πόρων προς αυτή από τις υπόλοιπες κατηγορίες, µε συνέπεια την παραβίαση των αρχών ισονοµίας του συστήµατος. Για το λόγο αυτό προβλέπεται επιστροφή της ανωτέρω ασφαλιστικής ελάφρυνσης των νέων ασφαλισµένων. Ειδικότερα προβλέπεται ότι το συνολικό ποσό που υπολείπεται του ποσοστού 20% µηνιαίας ασφαλιστικής εισφοράς κατά τα πέντε πρώτα έτη ασφάλισης οφείλεται και σε κάθε περίπτωση πρέπει να καταβληθεί εφόσον ο ασφαλισµένος πληροί συγκεκριµένο εισοδηµατικό κριτήριο και σε κάθε περίπτωση έως και το έτος συνταξιοδότησης του ασφαλισµένου, υπολογιζόµενο επί του µηνιαίου εισοδήµατος, σύµφωνα µε την παρούσα παράγραφο προσαυξηµένο κατά την ετήσια µεταβολή µισθών, όπως αυτή καθορίζεται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή. Η µηνιαία ελάχιστη βάση υπολογισµού επί της οποίας υπολογίζεται το εκάστοτε προβλεπόµενο ποσοστό εισφοράς καθορίζεται µε βάση το ποσό που αντιστοιχεί στον κατώτατο βασικό µισθό άγαµου µισθωτού άνω των 25 ετών. Ειδικά στην περίπτωση εφαρµογής της περίπτωσης β΄ της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου η ως άνω µηνιαία βάση υπολογισµού δεν δύναται να υπολείπεται του ποσού που αντιστοιχεί στο 70% επί του εκάστοτε προβλεπόµενου κατώτατου βασικού µισθού ά- γαµου µισθωτού άνω των 25 ετών. Ως προς το ανώτατο όριο ασφαλιστέου µηνιαίου εισο- δήµατος εφαρµόζεται σε η διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 38. Προβλέπεται, επίσης, ότι διατάξεις νόµου που προβλέπουν την καταβολή µειωµένων ασφαλιστικών εισφορών για τους ασφαλισµένους προερχόµενους από το ΕΤΑΑ, κατά την πρώτη πενταετία υπαγωγής στην ασφάλιση, καταργούνται από 1.1.2017. Οι παράγραφοι 1- 4 του παρόντος άρθρου εφαρµόζονται και για τους υγει- ονοµικούς που αµείβονται κατά πράξη και περίπτωση, καθώς και για τους δικηγόρους που βρίσκονται σε ανα- στολή άσκησης επαγγελµατικής δραστηριότητας, σύµφωνα µε τα προβλεπόµενα από τον Κώδικα Δικηγόρων. Οι δικηγόροι αυτοί καταβάλλουν την εισφορά του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 3. Από 1.1.2017 οι ασφαλισµένοι για τους οποίους, βάσει των γενικών ή ειδικών ή καταστατικών διατάξεων που ί- σχυαν έως την έναρξη ισχύος του παρόντος νόµου, προ- έκυπτε υποχρέωση υπαγωγής στον Τοµέα Ασφάλισης Ναυτικών Πρακτόρων και Υπαλλήλων του Ο.Α.Ε.Ε. και α- σκούν ελεύθερο επάγγελµα, καταβάλλουν, ανεξαρτή- τως του χρόνου υπαγωγής στην κοινωνική ασφάλιση, τις προβλεπόµενες στις παραγράφους 1, 2 και 3 ασφαλιστι- κές εισφορές. Στην παράγραφο 7 προσδιορίζεται ποιοι άλλοι έχουν υποχρέωση εισφοράς κατά τα οριζόµενα στο παρόν άρ- θρο, πέραν των προσώπων της παραγράφου 1 του άρ- θρου. Περαιτέρω, στους ασφαλισµένους της παραγρά- φου 1 του παρόντος άρθρου, οι οποίοι αµείβονται µε δελτίο παροχής υπηρεσιών και για τους οποίους προκύ- πτει ότι το εισόδηµά τους προέρχεται από την απασχόλησή τους σε ένα ή και δύο πρόσωπα (φυσικά και νοµικά) εφαρµόζονται αναλογικά ως προς το ύψος, τον τρόπο υπολογισµού και τον υπόχρεο καταβολής της εισφοράς, οι διατάξεις του άρθρου 38. Από 1.7.2016 οι διατάξεις που προβλέπουν ένσηµα υπέρ της κοινωνικής ασφάλισης για τους δικηγόρους, δικαστικούς επιµελητές και υποθηκοφύλακες καταργούνται. Οµοίως και οι αναλογικές εισφορές υπέρ των Τοµέ- ων Ασφάλισης, Πρόνοιας και Υγείας Συµβολαιογράφων του Ενιαίου Ταµείου Ανεξάρτητα Απασχολούµενων (Ε.Τ.Α.Α.) επί των αναλογικών δικαιωµάτων από τη σύνταξη συµβολαίων που αναγράφονται στα άρθρα 115, 117 και 118 του ν. 2830/2000. Τα καταργούµενα ποσοστά επί των αναλογικών δικαιωµάτων των Συµβολαιο- γράφων στα κρατικά – τραπεζικά συµβόλαια προσαυξάνουν αντιστοίχως τα ποσοστά υπέρ του οικείου Συµβολαιογραφικού Συλλόγου, προς τον οποίο αποδίδονται, προκειµένου να διανεµηθούν, σύµφωνα µε όσα ορίζονται στο άρθρο 120 του Κώδικα Συµβολαιογράφων. Ειδικά για τους δικηγόρους, υπέρ του Ε.Φ.Κ.Α. καταβάλλεται ποσοστό 20% επί της ελάχιστης αµοιβής ανά δικηγορική πράξη ή παράσταση, για την οποία προβλέπεται από την κείµενη νοµοθεσία έκδοση γραµµατίου προείσπραξης. Ο οικείος δικηγορικός Σύλλογος αποστέλλει στον Ε.Φ.Κ.Α. τη σχετική συγκεντρωτική κατάσταση ανά δικηγόρο. Για τους δικηγόρους που απασχολούνται µε έµµισθη εντολή, τα ποσά που έχουν καταβληθεί µέσω ενσήµων ή της ανωτέρω διαδικασίας που τα αντικαθιστά, αφαιρούνται από την εισφορά του ασφαλισµένου. Από 1.1.2017 ο Ε.Φ.Κ.Α. συνεισπράττει µε τις ασφαλιστικές εισφορές και την προβλεπόµενη από τις διατάξεις του άρθρου 44 παρ. 2 του ν. 3986/2011 εισφορά, όπως αντικαταστάθηκε µε το άρθρο 50 του ν. 4144/2013, υπέρ του Ειδικού Λογαριασµού Ανεργίας υπέρ των Αυτοτελώς και Ανεξάρτητα Απασχολούµενων – Κλάδος ασφαλισµένων Ο.Α.Ε.Ε. και Ε.Τ.Α.Π. – Μ.Μ.Ε., καθώς και υπέρ των Αυτοτελώς και Ανεξάρτητα Απασχολούµενων  Κλάδος ασφαλισµένων Ε.Τ.Α.Α., την οποία και αποδίδει στον Ο.Α.Ε.Δ.. Επί εµµίσθων ασφαλισµένων που εκ της ιδιότητάς ασκούν και ελευθέριο επάγγελµα οι ως άνω εισφορές επιβάλλονται µόνον επί των µηνιαίων αποδοχών τους. Σε ικανοποίηση σχετικού αιτήµατος συλλόγων επιστηµόνων, όσοι ασφαλισµένοι συµπληρώνουν 40 χρόνια ασφάλισης, µε αίτηση τους µπορεί να καταβάλλουν µειωµένη κατά το 50% ασφαλιστική εισφορά, παραιτούµενοι από την προσαύξηση της σύνταξης τους ως προς τα επόµενα έτη ασφάλισης. Το ύψος της ασφαλιστικής εισφοράς, καθώς και οι ασφαλιστικές κατηγορίες ή κλάσεις ή αποδοχές, βάσει των οποίων υπολογίζεται η µηνιαία εισφορά των ασφαλισµένων για τους οποίους, βάσει των γενικών ή ειδικών ή καταστατικών διατάξεων που ίσχυαν έως την έναρξη ισχύος του παρόντος, προέκυπτε υποχρέωση υπαγωγής στον Ο.Α.Ε.Ε., συµπεριλαµβανοµένων και των ασφαλισµένων που υπάγονταν έως την έναρξη ισχύος του παρόντος στον Τοµέα Ασφάλισης Ναυτικών και Τουριστικών Πρακτόρων, όπως έχουν διαµορφωθεί µέχρι 31.12.2015 παραµένουν αµετάβλητες µέχρι 31.12.2016. Η σταθερή µηνιαία εισφορά, το ύψος της ασφαλιστικής εισφοράς, καθώς και οι ασφαλιστικές κατηγορίες ή αποδοχές, βάσει των οποίων υπολογίζεται η µηνιαία εισφορά των ασφαλισµένων για τους οποίους, βάσει των γενικών ή ειδικών ή καταστατικών διατάξεων όπως ίσχυαν έως την έναρξη ισχύος του παρόντος, προέκυπτε υποχρέωση υπαγωγής στους Τοµείς του κλάδου κύριας ασφάλισης του Ε.Τ.Α.Α. (Τοµέας Σύνταξης Μηχανικών και Εργοληπτών Δηµοσίων Έργων, Τοµέας Σύνταξης και Ασφάλισης Υγειονοµικών, Τοµέας Ασφάλισης Νοµικών), όπως έχουν διαµορφωθεί µέχρι 31.12.2015 παραµένουν αµετάβλητες µέχρι 31.12.2016, εξαιρουµένης της εισφοράς που καταβαλλόταν για την Ειδική προσαύξηση, κα- θώς και του κλάδου µονοσυνταξιούχων του Τ.Σ.Α.Υ. τα οποία καταργούνται από την 1.1.2016. Μέχρι την 31.12.2016 οι ασφαλιστικές εισφορές του παρόντος άρθρου εξακολουθούν να εισπράττονται από τους υφιστάµενους κατά την ηµεροµηνία έναρξης ισχύος του παρόντος ασφαλιστικούς φορείς. Τέλος, µε απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, µετά από γνώµη του ΔΣ του Ε.Φ.Κ.Α., εξειδικεύονται οι κατηγορίες αυτοαπασχολούµενων και ελεύθερων επαγγελµατιών, καθώς και ο τρόπος υπολογισµού των εισφορών των κατηγοριών αυτών, οι οποίοι µέχρι την έναρξη ισχύος του παρόντος υπάγονταν στην ασφάλιση άλλων Φορέων Κύριας Ασφάλισης, πλην ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ. Μέχρι την έκδοση της Απόφασης αυτής η ασφάλιση και η καταβολή των εισφορών συνεχίζει µε το καθεστώς που ίσχυε έως την έναρξη ισχύος του παρόντος νόµου «