Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΤΗΤΑΣ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΟΝ Ν. 4335/2015

Του Σωκράτη Τσαχιρίδη, Δικηγόρου, MSc Business Law & Administration

Ήδη από τους πρώτους μήνες (τυπικής) ισχύος του ν. 4335/2015, είχαμε γράψει μία ανάλυση για τα πληρεξούσια έγγραφα της διαδικασίας ενώπιον των πρωτοβάθμιων πολιτικών δικαστηρίων, πλην όμως η πρακτική εφαρμογή του νέου ΚΠολΔ, τα προβλήματα που προέκυψαν και η διαμορφωθείσα νομολογία καθιστούν επιτακτική την ανάγκη για περαιτέρω εμβάθυνση στο εν λόγω ζήτημα.

Καταρχήν, θα θέλαμε να καταστήσουμε σαφές το γεγονός ότι πρόβλεψη για χορήγηση πληρεξουσιότητας από τους εντολείς προς τους δικηγόρους υπήρχε και πριν τη θέση σε ισχύ του ν. 4335/2015, ωστόσο δεν γνωρίζω κανέναν συνάδελφο που να προσκόμιζε σχετικό πληρεξούσιο.  Η εν λόγω πρακτική ήταν πάγια και μάλλον ορθή, υπό την έννοια ότι οι δικηγόροι λαμβάνουν την πληρεξουσιότητα από τους εντολείς τους (και) προφορικά, επομένως καθίσταται μάλλον αλυσιτελές να ζητείται έγγραφη πληρεξουσιότητα για την εκπροσώπηση στα πολιτικά δικαστήρια, γεγονός που γινόταν ανεκτό από τους Προέδρους.

Μάλιστα, σε σύμπνοια με την ως άνω πρακτική, εκδόθηκε το υπ' αριθ. πρωτ. ΔΙΣΚΠΟ/Φ.18/ΟΙΚ.11853 έγγραφο του Τμήματος Προστασίας Πολιτών της Διεύθυνσης Σχέσεων Κράτους - Πολίτη της Γενικής Διεύθυνσης Διοικητικής Οργάνωσης και Διαδικασιών της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Διοίκησης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Εσωτερικών με θέμα «Εκπροσώπηση των πολιτών στις Διοικητικές Αρχές από δικηγόρους», σύμφωνα με την οποία όταν ένας δικηγόρος προσέρχεται στην υπηρεσία για να υποβάλει αίτηση ή να παραλάβει την τελική διοικητική πράξη, δεν απαιτείται να προσκομίζει πληρεξούσιο έγγραφο (εξουσιοδότηση με θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής) του εντολέα προς το πρόσωπό του, καθώς αρκεί η νόμιμη προφορική εντολή που δίδεται σε αυτόν σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Κώδικα Δικηγόρων (ν. 4194/2013).  Ως εκ τούτου, οι δικηγόροι δεν θεωρούνται τρίτα πρόσωπα όταν εκπροσωπούν τους εντολείς τους και δικαιούνται να παραλαμβάνουν έγγραφα διοικητικών υπηρεσιών χωρίς έγγραφη εξουσιοδότηση ή πληρεξούσιο. Βάσει όλων των ανωτέρω, γίνεται αποδεκτή η νομιμοποίηση των δικηγόρων για υποβολή αιτήσεων ή παραλαβή πιστοποιητικών και λοιπών εγγράφων (λχ. διοικητικών πράξεων), χωρίς να προσκομίζονται διαδικαστικά έγγραφα προς απόδειξη της πληρεξουσιότητας, γεγονός μάλλον ορθό, αν αναλογιστούμε το κύρος που συνοδεύει το λειτούργημα του δικηγόρου και τη σχέση εμπιστοσύνης που τον συνδέει με τον εντολέα του. 

Πάντως, μετά την ψήφιση του ν. 4335/2015 και την ουσιαστική έναρξη εφαρμογής του νέου ΚΠολΔ μετά την λήξη της πολύμηνης περσινής αποχης των δικηγόρων, παρατηρήθηκε μεταστροφή της παλαιότερης πρακτικής περί μη προσκομιδής δικαστικών πληρεξουσίων, η οποία νέα στάση ερείδεται στην νέα διάταξη του άρθρου 237 παρ. 1 εδ. β' ΚΠολΔ (τακτική διαδικασία) που αναφέρει πως απαιτείται να εισφέρονται μαζί με τις προτάσεις, πέρα από όλα τα άλλα (αποδεικτικά μέσα, αποδεικτικά επίδοσης και λοιπά διαδικαστικά έγγραφα) και τα πληρεξούσια έγγραφα που νομιμοποιούν τους υπογράφοντες δικηγόρους εντός της προθεσμίας των εκατό (100) ημερών από την κατάθεση της αγωγής.

Αρχικά, παρατηρήθηκε αιφνιδιασμός των δικηγόρων αναφορικά με την εν λόγω υποχρέωσή τους. Μάλιστα, δεν έλειψαν περιπτώσεις που δεν είχαν προσκομιστεί σχετικά πληρεξούσια εντός της προθεσμίας των εκατό (100) ημερών και κατά τη τυπική συζήτηση οι Πρόεδροι ζητούσαν τα σχετικά έγγραφα ορίζοντας σύντομη προθεσμία (μερικών ημερών) για την προσκομιδή τους. Βέβαια, επειδή η συζήτηση της νέας τακτικής διαδικασίας είναι τυπική διαδικασία δεν γίνεται πάντα προέλεγχος από τους Προέδρους ως προς το περιεχόμενο του φακέλου, με αποτέλεσμα να μην ελέγχεται η ύπαρξη ή η ανυπαρξία των πληρεξούσιων εγγράφων, ώστε να χορηγείται αυτομάτως επί της έδρας προθεσμία για την εισφορά τους στο σχετικό φάκελο. Αυτό είχε ως συνέπεια ορισμένοι Προέδροι, διαπιστώνοντας κατά την μελέτη του φακέλου την σχετική απουσία των πληρεξούσιων εγγράφων, να εκδίδουν προδικαστικές (μη οριστικές) αποφάσεις ορίζοντας προθεσμία για την προσκομιδή των πληρεξούσιων εγγράφων αυτών που το αμέλησαν.

Σε αυτήν την κατεύθυνση κινήθηκε ορθά η υπ' αριθ.  4186/2016 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (ΤΝΠ ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ), όπου ο Πρόεδρος διαπιστώνοντας από τα στοιχεία του φακέλου ότι λείπει η δικαστική πληρεξουσιότητα προς δύο (2) από τους τρεις (3) δικηγόρους που παραστάθηκαν στη συζήτηση, εξέδωσε προδικαστική απόφαση με την οποία ανέβαλε την έκδοση οριστικής, ορίζοντας ταυτόχρονα προθεσμία τριών (3) μηνών για την εισφορά των απαιτούμενων δικαστικών πληρεξουσίων από τους δικηγόρους που παρέλειψαν την εν λόγω ενέργεια κατά την κατάθεση των προτάσεων ή έστω της προσθήκης - αντίκρουσης.

Η ως άνω πρόσφατη νομολογία στηρίχθηκε στις διατάξεις των άρθρων 94 παρ. 1 του ΚΠολΔ, όπως ισχύει και το άρθρο 96 παρ. 1 του ΚΠολΔ, όπου ορίζεται ότι  στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο, στον οποίο η πληρεξουσιότητα δίδεται είτε με συμβολαιογραφική πράξη, είτε με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση, είτε με ιδιωτικό έγγραφο, εφόσον η υπογραφή εκείνου που παρέχει την πληρεξουσιότητα βεβαιώνεται από δημόσια, δημοτική ή άλλη αρμόδια αρχή ή από δικηγόρο. Περαιτέρω, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 104 του ΚΠολΔ, για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τις κλήσεις έως τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υπάρχει πληρεξουσιότητα, πλην όμως για τη συζήτηση στο ακροατήριο  απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και, εάν δεν υπάρχει, κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που είχαν γίνει προηγουμένως, το δε δικαστήριο εξετάζει αυτεπαγγέλτως, σε κάθε στάση της δίκης, την έλλειψη πληρεξουσιότητας καθώς και την υπέρβαση της (ΑΠ 89/2014, ΑΠ 60/2014, ΑΠ 23/2014, ΑΠ 18/2014 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ κλπ). Κατά τις διατάξεις, μάλιστα, του άρθρου 105 παρ. 1 - 3 του ΚΠολΔ, εάν αυτός που παρίσταται ως πληρεξούσιος δεν αποδεικνύει την ύπαρξη πληρεξουσιότητας, το δικαστήριο μπορεί να ορίσει σύντομη προθεσμία για τη συμπλήρωση της έλλειψης και να επιτρέψει σε εκείνον που δεν αποδεικνύει την πληρεξουσιότητα του να συμμετάσχει στη δίκη προσωρινά.

Επομένως, από τα ανωτέρω συνάγεται ότι κρατείται ελαστική στάση από τα Δικαστήρια αναφορικά με το χρόνο προσκομιδής των πληρεξούσιων εγγράφων των εντολέων προς τους δικηγόρους, η οποία συνάδει με το νόμο (237 παρ. 1 εδ. β', 94 παρ. 1, 96 παρ. 1 και 105 παρ. 1 - 3 ΚΠολΔ) και την αρχή της αναλογικότητας. Πάντως, το Δικαστήριο υποχρεούται αυτεπαγγέλτως να ελέγξει αν πληρούται η εν λόγω δικαστική πληρεξουσιότητα προς τους δικηγόρους και επομένως δεν εξαρτάται από την υποβολή ένστασης έλλειψης πληρεξουσιότητας από την αντίδικο πλευρά, η οποία (ένσταση), κατά την εντελώς προσωπική μας γνώμη, κρίνεται υπερβολική, αντισυναδελφική και αντιδεοντολογική και δεν συνάδει με τους παγιωμένους κανόνες που διακατέχουν το δικηγορικό σώμα. 

Σωκράτης Τσαχιρίδης

Αν βρείς μία γυναίκα, παντρέψου την. Αν είναι καλή, θα είσαι ευτυχισμένος, αν όχι, θα γίνεις φιλόσοφος.

2 comments

  1. Μπαλής Γεώργιος Απάντηση

    Καλημέρα και καλό μήνα.
    σχετικά με άρθο σας
    “Επομένως, από τα ανωτέρω συνάγεται ότι κρατείται ελαστική στάση από τα Δικαστήρια αναφορικά με το χρόνο προσκομιδής των πληρεξούσιων εγγράφων των εντολέων προς τους δικηγόρους, η οποία συνάδει με το νόμο (237 παρ. 1 εδ. β’, 94 παρ. 1, 96 παρ. 1 και 105 παρ. 1 – 3 ΚΠολΔ) και την αρχή της αναλογικότητας. Πάντως, το Δικαστήριο υποχρεούται αυτεπαγγέλτως να ελέγξει αν πληρούται η εν λόγω δικαστική πληρεξουσιότητα προς τους δικηγόρους και επομένως δεν εξαρτάται από την υποβολή ένστασης έλλειψης πληρεξουσιότητας από την αντίδικο πλευρά, η οποία (ένσταση), κατά την εντελώς προσωπική μας γνώμη, κρίνεται υπερβολική, αντισυναδελφική και αντιδεοντολογική και δεν συνάδει με τους παγιωμένους κανόνες που διακατέχουν το δικηγορικό σώμα. ”
    Θα ήθελα την συμβουλή σας για το πως να κινηθώ καθώς ενώ προσκομίζω νόμιμη υπεύθυνη δήλωση ενός από του τρεις αντίδικους ότι ουδέποτε θέλησε αγωγή, ουδέποτε έδωσε εντολή και ουδέποτε όρισε πληρεξούσιο δικηγόρο, και ενώ ζητώ την έγγραφη πληρεξουσιότητά του, το δικαστήριο εκδίδει οριστική απόφαση.
    Με εκτίμηση Μπαλής Γεώργιος