Δημοψήφισμα ώρα μηδέν

 Κυριακή σήμερα, 5 Ιουλίου 2015

Ήδη από τις 7πμ έχει ξεκινήσει η διαδικασία του δημοψηφίσματος, όπως εξάλλου είχε προβεί σε διάγγελμά του ο πρωθυπουργός της χώρας, Αλέξης Τσίπρας, μόλις μία εβδομάδα πριν. Καθώς οι πολίτες προσφεύγουν για δεύτερη φορά στην κάλπη (μετά την 25η Ιανουαρίου), θα πρέπει να γνωρίζουν επακριβώς για το τι ψηφίζουν αλλά και για την διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί και η οποία γίνεται γνωστή και από τους δικαστικούς αντιπροσώπους που είναι επιφορτισμένοι με το καθήκον της ομαλής διεξαγωγής της διαδικασίας και την ορθή ενημέρωση των ψηφοφόρων. Όσον αφορά το πρώτο ζήτημα, μπορούν οι αναγνώστες να προστρέξουν στο σχετικό λινκ για να πληροφορηθούν τις προτάσεις τόσο των δανειστών όσο και της Κυβέρνησης εδώ.  Όσον αφορά το δεύτερο ζήτημα, να τονιστεί πως το ερώτημα του δημοψηφίσματος προκάλεσε αρκετά ερωτηματικά ειδικά στις μεγαλύτερες ηλικίες για το τι ακριβώς ψηφίζουν, καθώς έχει επισημανθεί πως λόγω της πολυπλοκότητας των χρησιμοποιούμενων όρων, αρκετός κόσμος δεν γνωρίζει επί ποιου θέματος τοποθετείται και ίσως το "ΟΧΙ" που βρίσκεται πρώτο στις 2 επιλογές, να ξενίζει, μιας και σε κάθε ερώτημα για συμφωνία ή όχι, η απάντηση δίνεται με τη φράση "ναι ή όχι".

 Η εκλογική διαδικασία θα ολοκληρωθεί στις 7μμ και εκτιμάται μάλιστα από το Υπουργείο Εσωτερικών ότι η καταμέτρηση θα ολοκληρωθεί με γοργούς ρυθμούς ενώ τα πρώτα αποτελέσματα και οι εκτιμήσεις, θα υπάρχουν 1,5 με 2 ώρες αργότερα από τη λήξη της διαδικασίας. Οι πολίτες καλούνται να απαντήσουν ΝΑΙ (εγκρίνεται ) ή ΟΧΙ (δεν εγκρίνεται) το σχέδιο συμφωνίας το οποίο κατέθεσαν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (οι 3 Θεσμοί) στο Eurogroup στις 25/06/2015.

Τονίζεται ότι η επιλογή, σύμφωνα και με τη νομοθεσία (4023/2011) θα σημειώνεται με σταυρό ενώ οποιοδήποτε άλλο σημάδι θα οδηγεί στην ακύρωση του ψηφοδελτίου. Σύμφωνα με εγκύκλιο του Υπουργείου "για τον τρόπο άσκησης του εκλογικού δικαιώματος στο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2015" ο ψηφοφόρος εκφράζει την προτίμησή του επί του τιθέμενου ερωτήματος "θέτοντας, παραπλεύρως της απάντησης που προκρίνει, σταυρό με μελάνι μαύρης ή γαλάζιας απόχρωσης". Ο σταυρός θα πρέπει να τεθεί εντός του τετραγώνου που βρίσκεται κάτω από την επιλογή του ψηφοφόρου. Από την άλλη όμως, αν ο σταυρός σημειωθεί δίπλα στην επιλεγμένη απάντηση, το ψηφοδέλτιο θα πρέπει να θεωρηθεί έγκυρο. Η ίδια εγκύκλιος επισημαίνει ότι πρέπει να αποφευχθεί η υπερβολικά αυστηρή εφαρμογή, «η τοποθέτηση του σταυρού εκ μέρους του εκλογέα, είτε εντός του τετραγώνου που βρίσκεται κάτω από κάθε απάντηση είτε παραπλεύρως του κειμένου της κάθε απάντησης, δεξιά ή αριστερά αυτής, δεν θίγει την εγκυρότητα του ψηφοδελτίου» (απόφαση της ειδικής διακομματικής επιτροπής που συνήλθε στις 30 Ιουνίου). Στους ψηφοφόρους θα δίδεται και λευκό ψηφοδέλτιο.

  Να τονίσουμε πως το εκλογικό σώμα για το δημοψήφισμα είναι 9.855.029, εκ των οποίων 4.772.064 άντρες και 5.082.965 γυναίκες. Στις εκλογές του Ιανουαρίου 2015, εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους ήταν 9.791.212, εκ των οποίων οι 4.739.55 άντρες και 5.052.057 γυναίκες. Με το δημοψήφισμα θα συμμετέχουν για πρώτη φορά στην εκλογική διαδικασία 107.996 νέοι 18 ετών (γεννημένοι δηλαδή το 1997), εκ των οποίων οι 55.012 άντρες και 52.984 γυναίκες.

Οι ετεροδημότες τέλος, όσοι δηλαδή ήταν ετεροδημοτες σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις ή έχουν υποβάλει σχετική αίτηση έως τις 30 Απριλίου 2015, ψηφίζουν στον τόπο διαμονής τους και όχι στον τόπο καταγωγής τους.

 Όσον αφορά τη συμμετοχή στο δημοψήφισμα επισημαίνεται πως το αποτέλεσμα δημοψηφίσματος για κρίσιμο εθνικό θέμα είναι δεσμευτικό, όταν στην ψηφοφορία λάβει μέρος τουλάχιστον το 40% όσων έχουν εγγραφεί στους εκλογικούς καταλόγους σύμφωνα με τη νομοθεσία (νόμος 4023/2011). Τα λευκά δεν προσμετρώνται στα έγκυρα ψηφοδέλτια. Έτσι λοιπόν, θα πρέπει να προσέλθουν στις κάλπες τουλάχιστον 3.942.012 άτομα. Πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες στελεχών του υπουργείου Εσωτερικών, η κινητοποίηση των πολιτών είναι μεγάλη, οπότε δεν εκτιμάται ότι στο δημοφήφισμα θα υπάρξει πρόβλημα χαμηλής συμμετοχής. Να αναφερθεί επίσης πως, σε περίπτωση μη συγκέντρωσης του απαιτούμενου ποσοστού, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος δεν είναι δεσμευτικό για την Κυβέρνηση.

 Και πριν κλείσουμε τα διαδικαστικά ζητήματα για το δημοψήφισμα και τις πληροφορίες, είναι σκόπιμο να παρουσιάσουμε συνοπτικά τα δημοψηφίσματα που έχουν γίνει ανά την Ευρώπη τα τελευταία χρόνια καθώς έχουν τεθεί μάλιστα 115 δημοψηφίσματα τα τελευταία 30 χρόνια στις χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με το 25% αυτών να αφορούν ερωτήματα σχετικά με ένταξη στην Ε.Ε. ή τις Συνθήκες της, όμως υπάρχουν αρκετές ενδιαφέρουσες περιπτώσεις, στις οποίες ζητήθηκε η λαϊκή ετυμηγορία.

 1) Ελβετία: Το 1997 και το 2001 οι πολίτες της χώρας αποφασίζουν με τρανή πλειψηφία 74,1% και 76,85% αντιστοίχως την μη ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μάλιστα, στο πιο πρόσφατο δημοψήφισμα, που προκάλεσε αίσθηση, οι ψηφοφόροι είπαν ένα ηχηρό "όχι" στην εισαγωγή κατώτατου μισθού ύψους 4.000 ελβετικών φράγκων (3.300 ευρώ).

 2) Βερολίνο: Το 2008 οι κάτοικοι του Βερολίνου ψήφισαν υπέρ (60,2%) του να διατηρήσουν ανοιχτό το ιστορικό αεροδρόμιο Tempelhof, στο κέντρο της πόλης. Η απόφαση όμως δεν υλοποιήθηκε, αφού η συμμετοχή ήταν πολύ χαμηλή (25%) και έτσι το Berlin Brandenburg International Airport ορίστηκε ως διάδοχός του.

3) Ισλανδία: Το 2010 και το 2011 οι πολίτες κλήθηκαν να επιλέξουν εάν θα ψηφίσουν ναι ή όχι στην πρόταση να εγγυηθεί το κράτος την αναχρηματοδότηση του ιδιωτικού χρέους των τραπεζών. Οι κάτοικοι της νησιωτικής χώρας είπαν δύο βροντερά "όχι" (98% το 2010 και 60% το 2011) στις δύο κάλπες.

4) Ιρλανδία: Στις 31 Μαΐου του 2012 οι Ιρλανδοί κλήθηκαν στις κάλπες για να εγκρίνουν ή όχι το δημοσιονομικό σύμφωνο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τελικά, είπαν το "ναι" με ποσοστό 60,3% προς τέρψη της γερμανικής λιτότητας. Λίγους μήνες πριν, στις 24 Μαΐου, πολίτες της χώρας ψήφισαν άλλη μία ιστορική απόφαση. Το 62,07% ενέκρινε τον γάμο μεταξύ ομοφυλοφίλων και η Ιρλανδία έγινε η πρώτη χώρα που λαμβάνει μία τέτοια απόφαση μέσω δημοψηφίσματος.

 5) Σκωτία: Το δημοψήφισμα του Σεπτεμβρίου του 2014 έβαλε φρένο στην ανεξαρτησία της Σκωτίας και την απαγκίστρωση από το Ηνωμένο Βασίλειο με 55,3%, όμως η πιθανότητα Brexit είναι αυτή που ανησυχεί περισσότερο την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον έχει εξαγγείλει δημοψήφισμα μέσα στην επόμενη διετία, ενώ οι Σκωτσέζοι δεν έχουν βγάλει από το μυαλό τους άλλη μία κάλπη, με το βλέμμα στην πολυπόθητη έξοδο από το Ηνωμένο Βασίλειο.

 Όπως και να χει, σε κρίσιμες στιγμές όπως αυτή, καλούνται οι πολίτες να αποφασίσουν με ψυχραιμία, καθαρό μυαλό και κυρίως, να δίνουν ψήφο με βάση δική τους άποψη σχηματισμένη κατόπιν κρίσεως και σκέψης!

* Ο Πάνος Καμηνάς είναι ασκούμενος δικηγόρος Ιωαννίνων

Πάνος Καμηνάς

Iam secretly Clark Kent.