Το ζήτημα της λιπομαρτυρίας στα Ποινικά Δικαστήρια

Tου Πετρου Παπαδοπουλου, Δικηγορου Αρτας

Ένα θέμα που συναντάται συχνά στις συνεδριάσεις των Ποινικών Δικαστηρίων είναι αυτό της λιπομαρτυρίας. Δεν είναι λίγοι οι συμπολίτες μας που κάνουνε εγκλήσεις ή μηνύσεις και μετά αδιαφορούν, δεν παρουσιάζονται καν στο Δικαστήριο ή -τις περισσότερες φορές- αγανακτούν από τις συνεχείς αναβολές και τελικά δεν εμφανίζονται την ημέρα της δικασίμου.

Σύμφωνα με το άρθρο 231 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, λιπομαρτυρία θεωρείται η μη εμφάνιση του μάρτυρα στο ακροατήριο, αν και κλητεύθηκε νόμιμα, καθώς και η άρνηση όρκισης ή κατάθεσης από μάρτυρα που είναι παρών.

Τα πρόστιμα λιπομαρτυρίας, στο ακροατήριο, έχουν ως εξής :

- Από 15 έως 59 ευρώ, αν πρόκειται για μονομελές δικαστήριο.

- Από 29 έως 120 ευρώ, αν πρόκειται για τριμελές δικαστήριο, που δικάζει όμως πλημμελήματα και

- Από 59 έως 150 ευρώ, σε κάθε άλλο Δικαστήριο (κακουργήματα, μικτό ορκωτό κλπ).

Να σημειωθεί ότι στα παραπάνω πρόστιμα, προστίθενται τα τέλη της απόφασης, ενώ αν η λιπομαρτυρία ευθύνεται για την αναβολή της Δίκης, το Δικαστήριο καταδικάζει τον απόντα μάρτυρα και στα έξοδα, που προκαλεί η αναβολή και καθορίζει το ίδιο.

Το Δικαστήριο, αν πειστεί ότι ο μάρτυρας απουσίασε με πρόθεση για να μη γίνει η Δίκη, μπορεί να τον καταδικάσει και για απείθεια, σύμφωνα με τον Ποινικό Κώδικα.

Επειδή τώρα, μπορεί η απουσία του μάρτυρα να είναι δικαιολογημένη, λόγω π.χ προβλημάτων υγείας, απουσίας για επαγγελματικούς λόγους, ατυχήματος, στάσης των ΜΜΜ, καιρικών συνθηκών κ.ο.κ, προβλέπεται και διαδικασία ανάκλησης της ποινής για λιπομαρτυρία, ως εξής :

Ο "καταδικασθείς" οφείλει -κανονικά- να ασκήσει ανακοπή, σύμφωνα με το 232 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας είτε ο ίδιος, είτε άλλος, με πληρεξούσιο, εντός 15 ημερών, από τότε, που θα του κοινοποιηθεί το πρόστιμο, οπότε συντάσσεται έκθεση, στην οποία αναφέρεται ο λόγος ανωτέρας βίας ή το κώλυμα, που εμπόδισε το μάρτυρα να προσέλθει και να καταθέσει.

Στην πράξη όμως, οι καταδικασθέντες για λιπομαρτυρία, εμφανίζονται στη μετ' αναβολή δικάσιμο της κύριας υπόθεσης και  δύνανται να ζητήσουν -προφορικά και επί τόπου- την ανάκληση της ποινής, αναφέροντας και το λόγο, που απουσίασαν, την προηγούμενη φορά.

Ακόμα και αν ξαναναβληθεί η εκδίκαση, η ποινή της λιπομαρτυρίας εξετάζεται και μπορεί να ανακληθεί.

Ωστόσο, είναι προτιμότερο να γίνεται -έγκαιρα- η προβλεπόμενη ανακοπή, διότι υπάρχει περίπτωση η Δίκη να έγινε ή να τελείωσε με άλλο τρόπο και επομένως να μην υπάρχει η δυνατότητα αυτοπρόσωπης εμφάνισης, σε νέα δικάσιμο.